Artykuł sponsorowany

Słupy energetyczne czy linie przesyłowe od lat znajdują się na prywatnych działkach, często bez odpowiedniego wynagrodzenia dla właścicieli gruntów. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego sytuacja właścicieli nieruchomości może jednak znacząco się zmienić. O tym, czym jest służebność przesyłu, jak sprawdzić status prawny urządzeń znajdujących się na działce i w jaki sposób dochodzić należnych pieniędzy, rozmawiamy z ekspertem, adwokatem Bartłomiejem Markiewiczem (na zdjęciu) z Kancelarii Adwokackiej Śpiewak Markiewicz Mroczyński Adwokaci.

Do tej pory przedsiębiorstwa energetyczne często unikały płacenia odszkodowań, podnosząc zarzut zasiedzenia. Trybunał Konstytucyjny uznał taką interpretację za niekonstytucyjną. Na czym polegał problem zasiedzenia?

Adwokat Bartłomiej Markiewicz: Tak, to prawda. Przez bardzo wiele lat przedsiębiorstwa energetyczne, ale nie tylko takie, bo również te obsługujące np. gazociągi czy instalacje wodociągowo- kanalizacyjne unikały płacenia odszkodowań, a także wynagrodzeń dla właścicieli działek za ustanowienie służebności przesyłu. Sytuacja ta zmieniła się na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r., w którym Trybunał orzekł, że firmy przesyłowe nie mogą nabyć prawa do bezpłatnego korzystania z prywatnych gruntów przed 3 sierpnia 2008 r. (data wprowadzenia służebności przesyłu do Kodeksu cywilnego).

Problem polegał na tym, że do dnia 3 sierpnia 2008 r. w Kodeksie Cywilnym nie istniała instytucja służebności przesyłu, ale w sporach o ustanowienie takiej służebności przedsiębiorcy przesyłowi powoływali się na to, że w odniesieniu do infrastruktury przesyłowej można stosować w drodze analogii przepisy dotyczące zasiedzenia służebności takiej jak np. służebność drogi koniecznej i wygrywały sprawy, pozbawiając tym samym właścicieli prawa do wynagrodzenia za to, że na ich działce są linie przesyłowe czy np. słupy energetyczne. Było to oczywiście bardzo nieuczciwe, bo skoro instytucja służebności przesyłu nie istniała to, dlaczego, ktoś mógł się na takie rozwiązanie powoływać?

Po wyroku TK sytuacja się zmieniła i teraz każdy, kto wcześniej tego nie robił, może dochodzić należnych mu pieniędzy od przedsiębiorstw przesyłowych, nie narażając się na przegraną ze względu na zasiedzenie.

W jaki sposób rozpocząć postępowanie?

Adwokat Bartłomiej Markiewicz: W pierwszej kolejności warto sprawę skonsultować z profesjonalistami. Podczas konsultacji wyjaśniamy naszym klientom jak wygląda postępowanie, jakie dokumenty są niezbędne do rozpoczęcia batalii sądowej, a także pomagamy w ich zdobyciu, jeśli to niezbędne. Choć zazwyczaj nie ma z tym problemu, bo w większości sytuacji wystarczające są numer księgi wieczystej nieruchomości, a także wypis i wyrys z mapy ewidencyjnej, które bez problemu można uzyskać w Urzędzie Gminy. Niejednokrotnie zalecamy również wezwanie przedsiębiorcy przesyłowego do zapłaty przed wszczęciem postępowania, ale to uzależnione jest od indywidualnej oceny sytuacji.

 Jak sprawdzić status prawny słupa energetycznego?

Adwokat Bartłomiej Markiewicz:  Status słupa energetycznego i linii przesyłowej najlepiej sprawdzić w księdze wieczystej, bo jeśli kiedyś służebność została ustanowiona, to będzie to wynikać z Działu III księgi wieczystej właściwej dla nieruchomości, której postępowanie dotyczy.

Jakie prawa przysługują właścicielom działek?

Adwokat Bartłomiej Markiewicz: Najistotniejszym uprawnieniem dla właścicieli działek jest to, że mogą się oni domagać jednokrotnego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, które w zależności od długości i rodzaju linii oraz ilości słupów może wynieść od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych, a w skrajnych przypadkach nawet jeszcze więcej.

Tak naprawdę można powiedzieć, że pieniądze nie tyle co leżą na polu, ale wiszą nad nim, trzeba tylko odrobiny wysiłku, żeby po nie sięgnąć. A my doskonale wiemy jak w tym pomóc.

Dziękujemy za rozmowę